Rusya, Moldova konusunda Türkiye'yi örnek almalı

Rusya, Moldova konusunda Türkiye'yi örnek almalı

Moldova Bilimler Akademisi Başkanı Prof. Gheorge Duka, Rusya'nın Moldova ile ilişkilerinde Türkiye'yi örnek alması gerektiğini söyledi. Zaman'a özel bir mülakat veren Duka, Moskova'nın Moldova'nın ayrılıkçı bölgesi Trans-Dinyester konusundaki tavrını eleştirdi.

Türkiye'nin Moldova'nın diğer özerk bölgesi Gagavuz Cumhuriyeti ile Kişinev yönetimi arasındaki sorunun aşılması için oynadığı yapıcı role dikkat çeken Prof. Duka, "Moldova ile Trans-Dinyester arasındaki ilişkiler Gürcistan ile G. Osetya arasındaki gibi olmamalı. Gürcistan son hamlesinde kaybeden taraf oldu. Savaş çözüm olmuyor. Bu mesele, uluslararası toplumun da rol oynayacağı görüşmeler yoluyla çözülmeli. Türkiye bu görüşmelerde önayak olabilir. Çünkü Gagavuzya özerk cumhuriyeti ile Kişinev arasındaki sorunun çözülmesinde önemli rol oynadı. Türkiye'nin bu bölge ile güzel ilişkileri var. Önemli yardım ve yatırımları oluyor. Rusya bu konuda Türkiye'yi önek alabilir." ifadelerini kullandı. Trans-Dinyester 1992'de Moldova'dan bağımsızlığını ilan etmiş, ancak uluslararası alanda tanınmamıştı. Rusya'nın, bu bölgede eski Sovyet ordusundan kalma silah tesislerini koruma amaçlı 1.500 civarında askeri bulunuyor. Kremlin, geçtiğimiz ağustos ayında Moldova'yı, bölgeye karşı herhangi bir saldırısının Rus ordusunun karşılık vermesine neden olabileceği yolunda uyarmıştı.

Moldova'nın AB ile ilişkilerine de değinen Bilimler Akademisi Başkanı Prof. Gheorge Duka, bu konuda bazı Avrupa ülkelerinin tereddüt etmesinin arkasında Rusya ile ilişkilerinin bozulması endişesinin yattığını kaydetti. Duka, "Moldova da Türkiye gibi bağımsız ve AB yolunda bir ülke olmalı. Moskova, ne Ukrayna ne Gürcistan ne de Moldova'nın AB üyeliğine engel çıkarmamalı. Belki de en güzel çözüm Rusya ile birlikte AB'ye üye olmak olurdu." dedi. Duka, ülkesinin NATO üyeliğinin ise mevcut sorunlar nedeniyle şimdilik mümkün görünmediğini kaydetti. Ukrayna ile NATO üyesi Romanya arasında bulunan Moldova, ittifakın Barış İçin Ortaklık programına üye.

Kişinev-Ankara ilişkilerini de değerlendiren bilim adamı, Türkiye'nin Rusya ve Romanya'nın ardından ülkesinin üçüncü ticaret ortağı olduğunu hatırlatarak, ekonomi alanındaki işbirliğinin yeni yatırımlarla güçlenebileceğini vurguladı. Eğitim ve kültür alanındaki işbirliklerine Dimitri Kantemir'in sarayının restorasyonu ve öğrenci-akademisyen değişim programlarını örnek gösteren Prof. Gheorge Duka, Türk müteşebbislerin açtığı Moldova'da faaliyet gösteren kolejlerin önemine de işaret etti. Bilim alanındaki başarılarıyla dikkat çeken Türk okullarından mezun olan öğrencilerin dünyanın önemli üniversitelerinde eğitim hakkı kazandığını kaydetti.